Znów to zrobił! Sebastian Kawa kolejny raz został mistrzem Europy. Tym razem we francuskim Vinon Sur Verdun.

- Czy jako pilot szybowcowy czuje się Pan spełniony? – zapytał kilka miesięcy wcześniej polskiego mistrza Grzegorz Pajda. – Gdybym już więcej miał nie wygrać żadnych zawodów szybowcowych w życiu to to, co mam w pełni wystarczy. Mógłbym podjąć taką decyzję, a dotychczasowe wyniki byłyby jej mocnym usprawiedliwieniem. Ale nadal będę próbował.

- Od 2003 roku wygrywam wszystko, co jest do wygrania. Jak widać za mało – słyszymy w odpowiedzi na pytanie, czy nie żal, że media po macoszemu traktują sporty lotnicze. - Zdobyłem w ciągu roku dwa tytuły mistrza świata i nawet nie byłem wtedy nominowany do dziesiątki najlepszych polskich sportowców.

- W Czechach co roku tamtejszy totalizator sportowy kupuje kadrze wysokiej klasy szybowiec kosztujący około stu, dwustu tysięcy euro. Dzięki temu Czesi startują szeroką grupą w zawodach i trenują na tych szybowcach przez cały rok w różnych miejscach na świecie – dodaje Kawa, opowiadając nam również o sztuce latania szybowcem.

Sebastian Kawa wywalczył czwarty tytuł mistrza Europy. Jest przy tym dziesięciokrotnym mistrzem świata! Zapraszamy na fragment rozmowy, którą przeprowadził dla Sportowych Wywiadów Grzegorz Pajda (fot.), wieloletni dziennikarz i komentator sportowy, w przeszłości współpracownik BBC, Polskiego Radia, Orange Sport, Polsatu, obecnie Eurosportu i TVP.

Grzegorz Pajda: Jak Pan się czuje w roli najbardziej utytułowanego polskiego sportowca?

Sebastian Kawa: – Nie czuję tego zupełnie.

Ale Pan ma tego świadomość.

- Nie do końca. Wszelkiego rodzaju statystyki i historia moich startów nie za bardzo mnie interesowały. Jechałem na zawody, dobrze się na nich bawiłem i cieszyłem się ze zwycięstw. Praktycznie po rozdaniu medali to wszystko gdzieś ulatywało. Traktowałem i traktuje sport szybowcowy jako odskocznie od studiów, pracy i różnych zajęć. Dla mnie to przede wszystkim dobra rozrywka. Dopiero ostatnio zmuszono mnie abym poprzeglądał i uporządkował swoją dokumentacje i statystykę startów, ale nie jestem w stanie tego wszystkiego odtworzyć. Chodziło o książkę. Startując przez dwadzieścia lat w kilku zawodach rocznie, a przedtem jeszcze na żaglówkach, w pamięci pozostają już tylko poszczególne wyścigi, które wryły się mocniej z jakiegoś powodu.

Nie ma gdzieś żalu, że te sukcesy przechodzą przez media niemal niezauważone?

- Żal jest, ale co z tego? Mam żal, że nasze wyniki są spychane na margines przez grupę ludzi, którzy decydują o wartościowaniu sportowych osiągnięć ustalając listę zawodników których się docenia w plebiscytach, bądź nie.  Wygląda to tak, jakby nie chodziło o sukcesy zawodnika, tylko o biznes jaki za nim stoi. Zdobyłem w ciągu roku dwa tytuły mistrza świata i nawet nie byłem wtedy nominowany do dziesiątki najlepszych polskich sportowców. Przykro jest tym bardziej, że na liście umieszczani są – przy całym dla nich szacunku – zawodnicy nie mający na swym koncie żadnych zwycięstw lub przemykający przez sport jak meteory. Ja od 2003 roku wygrywam wszystko, co jest do wygrania. Jak widać to za mało. Zdaję sobie sprawę, że decyduje tu również popularność danej dyscypliny i na czołowe miejsce bym nie liczył, ale mimo wszystko jest to przykre.

Pozycja szybownictwa w sportowej hierarchii w innych krajach jest inna.

- Bez porównania. Nie chcę tu mówić o Niemczech czy Francji, gdzie są ogromne tradycje. Oni są bogatsi i mają potężny patronat państwa. Ale nie trzeba jednak szukać aż tak daleko. Dobry przykład mamy tuż obok – Czechy. Co roku tamtejszy totalizator sportowy kupuje kadrze wysokiej klasy szybowiec kosztujący około stu, dwustu tysięcy euro. Dzięki temu Czesi startują szeroką grupą w zawodach i trenują na tych szybowcach przez cały rok w różnych miejscach na świecie. Mało tego – liczna grupa obiecującej młodzieży otrzymała szansę w postaci stypendiów i aż miło patrzeć, gdy w pierwszej dziesiątce dużych międzynarodowych zawodów dominują ich juniorzy. Wcale nie będę zdziwiony jak za klika lat panowanie na szybowcowym niebie będzie należało do nich. Pierwsze tego sygnały już są. Dziewiętnastoletni Radek Krejcirek – latając samotnie – przegrał na mistrzostwach świata w Uvalde tylko ze mną i Niemcem Sturmem.

Co musi charakteryzować pilota szybowcowego?

- To jest bardzo ciekawe zagadnienie. Na bardzo wysokim poziomie nie chodzi już o umiejętności, o podstawy, które każdy z nas ma opanowane. Znaczenia nabiera wiedza i doświadczenie, a na końcu psychika, która w ogromnym stopniu może zmieniać nastawienie pilota i jego decyzje. Pilot musi być trochę zadziorny, musi czasami wykonać coś co nie zawsze można uznać za bezpieczne, musi zrobić czasami coś innego, coś nowego. Jak się spojrzy na tych co wygrywają, to są ludzie bardziej ciekawi świata. Lubią eksperymentować. Chcą zawsze ograć tych co lecą z przodu, chcą spróbować czegoś niestandardowego, a jednocześnie potrafią przewidzieć odpowiednio szybko czy takie działanie ma szanse powodzenia. Szybowiec leci z prędkością 200 kilometrów na godzinę, przez komin termiczny przelatujemy w ciągu trzech sekund  i tyle mamy czasu na decyzję, która może skutkować za wiele kilometrów do przodu. Czy zostać w tym noszeniu i nabrać wysokości, czy lecieć na skróty przez zbocza górskie, czy lecieć dookoła, ale cały czas we wznoszeniu ? Możliwości jak widać sporo, a czasu tyle co nic. Szybkość decyzji i zdolność przewidywania mają swoje znaczenie. Przyroda nas stale zaskakuje i dlatego jest to takie ciekawe.

Czy dwadzieścia , trzydzieści lat temu łatwiej było o sukcesy niż obecnie?

- Łatwiej. Poziom był niższy. Teraz w każdej dziedzinie, w każdym elemencie  wszystko jest bardziej dopracowane począwszy od meteorologii a skończywszy na technologii produkcji szybowców. Myślę, że już bardzo niewiele można poprawić w osiągach szybowców poszczególnych klas. Sam pilot będzie dalej najważniejszy, ale będzie musiał się nauczyć korzystać z tych wszystkich nowinek i wykorzystać je dla osiągnięcia wyniku.  Tak jak teraz na przykład nie każdy potrafi wykorzystać bardzo szczegółowe cyfrowe prognozy pogody.  Oczywiście dalej istnieć będzie grupa pilotów słabiej przygotowanych pod każdym względem, która wykorzystywać będzie doświadczenie innych, co od czasu do czasu da im zupełnie przyzwoite miejsce w zawodach. W szybownictwie tak już jest, że ci co lecą z tyłu widzą co dzieje się z przodu stawki. Pozwala im to na wcześniejszą korektę lotu i unikanie tych problemów, które dotknęły liderów.  Świat nie stoi w miejscu i można oczekiwać w najbliższym czasie takich technologii, które pozwolą rozpoznać miejsca, gdzie powietrze i ziemia są cieplejsze, wskazując obszary, gdzie należy szukać kominów termicznych.  Mogą pojawić się zdjęcia satelitarne o dużej rozdzielczości wskazujące w kabinie pilota te z chmur, które szybciej wznoszą do góry, albo bardzo dokładne matematyczne modele atmosfery, super dokładne prognozy.  Mam jednak wrażenie, że dalej mimo wszystko ostateczny wynik będzie zależał od człowieka.

Czy jako pilot szybowcowy czuje się Pan spełniony?

- W tej kwestii jestem często podpytywany – ile jeszcze można, co bym chciał jeszcze osiągnąć w szybownictwie ? Ja to ujmę tak – gdybym już więcej miał nie wygrać żadnych zawodów szybowcowych w życiu to to, co mam w pełni wystarczy. Mógłbym podjąć taką decyzję, a dotychczasowe wyniki byłyby jej mocnym usprawiedliwieniem. Ale nadal będę próbował.

Sportowe Wywiady

Przylądek Dobrej Nadziei, Wacław Nycz, Marek Kachaniak, fot. archiwum Marka Kachaniaka

„Powróciły wdzięczne na chwilę podczas ceremonii pożegnania. Wśród nich nad Powązkami zjawiła się również ostatnia latająca Wilga „Biało-Czerwona”, dokładnie taka, na jakiej zdobywał dla Polski medale. Nie mogło jej zabraknąć. Nie w takim momencie” – Marek Kachaniak (na zdjęciu z Wacławem Nyczem).

17 kwietnia 2013 roku Polska straciła asa przestworzy, Wacława Nycza. Zginął w Warszawie w wypadku samochodowym nieopodal lotniska. Dwa dni później obchodziłby swoje 59. urodziny. 

Natychmiast we wszystkich mediach pojawiła się wzmianka o tragedii, a raczej gorący, chwytliwy news o śmiertelnym wypadku opatrzony galerią zdjęć rozbitego auta. Tymczasem często wśród fotografii brakowało najważniejszego zdjęcia, zdjęcia Wacława Nycza… To przykre, bo Nycz zrobił bardzo wiele dla polskiego lotnictwa.

- Sądzę, że niewielu pilotów zdecydowałoby się zrezygnować z latania w liniach na dużych samolotach i za „ duże pieniądze” na rzecz latania sportowego „dla idei”. Jednym z ważniejszych powodów zakończenia jego kariery sportowej był zbliżający się zmierzch „ery Wilgi”. Wacek i Wilga stanowili jedno - wspomina Kachaniak. 

„Wacław Nycz był wspaniałym człowiekiem, znakomitym pilotem sportowym i komunikacyjnym w PLL LOT. Skąpe informacje w mediach publikowane po tragicznym w skutkach wypadku nie oddały w pełni wielkiej indywidualności Wacława. Nie ma wątpliwości, że jest postacią zasługującą na szczególną pamięć w naszych sercach.

Kiedy go poznałam był już utytułowanym pilotem. Pomimo bogatych doświadczeń i szeregu lat spędzonych w lotnictwie wciąż emanowała z niego potężna pasja latania. To było niezwykłe i jednocześnie czyniło z niego doskonałego popularyzatora sportów lotniczych. Z łatwością zjednywał sympatię innych. O lataniu potrafił opowiadać godzinami i w uroczy sposób. Zarażał lotnictwem. Posiadał charyzmę, jego twarz nie rozstawała się z uśmiechem. Był przyjacielski w kontaktach zarówno z kolegami i koleżankami, jak i współpracownikami. Trudno pogodzić się z myślą, że odszedł. To wielka strata dla całej społeczności lotniczej. Cześć Jego pamięci.”

Lidka Kosk

Był moim Przyjacielem – wspomnienie Marka Kachaniaka

Z Wacławem Nyczem poznaliśmy się w 1977 roku. Miałem 16 lat kiedy zapisywałem się do Aeroklubu Rzeszowskiego. Wacek miał wówczas 23 lata, o 7 więcej ode mnie, i był świetnie zapowiadającym się zawodnikiem. Nie latał wtedy na szybowcach. Całą swoją energię poświęcał na latanie rajdowe i precyzyjne. Jego wspaniała seria tryumfów rozpoczęła się od zwycięstwa w Mistrzostwach Polski Juniorów w Lataniu Rajdowo-Nawigacyjnym.

Rzeszów 1986, mistrzostwa Polski
od lewej Wyskiel, Nycz, Białek, Skalik , Świadek, Wójtowicz
fot. archiwum Marka Kochaniaka

W Aeroklubie Rzeszowskim latanie precyzyjne i rajdowo – nawigacyjne  stało w tamtym czasie na najwyższym światowym poziomie. Oprócz Wacka latali jeszcze Witold Świadek i Janek Baran, którzy byli członkami kadry narodowej, ale to Wacek posiadał wyjątkowy dar skupiania wokół siebie młodzieży. W krótkim czasie stał się liderem, który stworzył bardzo silną grupę zawodników latających rajdowo i precyzyjnie.  Dzięki jego osobie w mistrzostwach Polski startowało siedem załóg z Rzeszowa, a w następnych latach na 15 członków reprezentacji Polski aż siedmiu było z Rzeszowa.

Wacław Nycz był doskonałym akrobatą samolotowym. Wraz z Krzyśkiem Wyskielem stworzył najlepszą załogę w lataniu rajdowo – nawigacyjnym w Polsce. Od niego uczyłem się i akrobacji i  latania precyzyjnego i rajdowego. Wyszkolił wielu medalistów mistrzostw Polski juniorów, którzy później stawali na podium seniorskich zawodów. Sam dawał doskonały przykład. Jego zwycięstwa w Mistrzostwach Świata zawsze były dla nas powodem do wielkiej radości. Wszyscy z dumą identyfikowaliśmy się z Aeroklubem Rzeszowskim i naszym Wackiem Nyczem.

Od 1985 roku startowałem z Wackiem we wszystkich zawodach rozgrywanych w Polsce. Reprezentowaliśmy również nasz kraj poza granicami do 1996 roku, kiedy postanowił zakończyć karierę. Byliśmy wtedy z kadrą na Mistrzostwach Świata w Teksasie, w USA. Był w doskonałej formie i jako świetny zawodnik z pewnością mógł jeszcze odnosić sukcesy przez kolejne lata, a jednak usłyszałem od niego, że to ostatnie zawody.

Decyzja wiązała się z chęcią realizacji przez Wacka planów zawodowych, a raczej marzeń. Zawsze w trakcie rozmów wspominał o lataniu w liniach lotniczych. Osiągnięcie celu opóźnił o kilkanaście lat, ponieważ nie potrafił się oprzeć lataniu sportowemu i pragnieniu szkolenia młodzieży. Sądzę, że niewielu pilotów zdecydowałoby się zrezygnować z latania w liniach na dużych samolotach i za „ duże pieniądze” na rzecz latania sportowego „dla idei”.

Mistrzostwa Świata w RPA, 1991, fot. archiwum Marka Kachaniaka

Życie uszczupla nam grono przyjaciół. Odejście Wacka przypomina również o wcześniejszych smutnych chwilach w życiu naszego Aeroklubu. Śmierć Janka Barana podczas Mistrzostw Europy, Krzyśka Wyskiela podczas Mistrzostw Świata, a następnie Witka Świadka, pozbawiła nasze środowisko wspaniałych pilotów, wspaniałych ludzi. Wielokrotnie rozmawialiśmy o każdym z kolegów, którzy odeszli, wspominaliśmy ich ze łzami w oczach.

Zastanawiając się wiele razy nad tym, dlaczego Wacek tak wcześnie zakończył karierę zawodniczą, nabrałem przekonania, że jednym z ważniejszych powodów był zbliżający się zmierzch „ery Wilgi”. Wacek i Wilga stanowili jedno. On po prostu kochał ten samolot i na nim odnosił największe sukcesy.

Wacek odszedł, a razem z nim odeszły i Wilgi…

Powróciły wdzięczne na chwilę podczas ceremonii pożegnania. Wśród nich nad Powązkami zjawiła się również ostatnia latająca Wilga „Biało-Czerwona”, dokładnie taka, na jakiej zdobywał dla Polski medale. Nie mogło jej zabraknąć. Nie w takim momencie…

Marek Kachaniak

Sportowe Wywiady

]]> http://sportowewywiady.pl/index.php/bez-kategorii/wiadomosci/odszedl-wacek-odeszly-i-wilgi-wspomnienie-o-waclawie-nyczu/feed/ 0