fot. East News

Na całym świecie piłkarskie kluby zmagają się z poważnymi problemami, gdy są degradowane do niższych lig. Jak osłabić finansowe skutki spadku? W Anglii służą temu „parachute payments”, czyli „płatności spadochronowe”. Zasada jest prosta. Tak, jak spadochron osłabia siłę kontaktu z podłożem po skoku z wysokości kilku tysięcy metrów, tak „płatności spadochronowe” pozwalają ułożyć finanse klubu, który nie dał rady utrzymać się w najwyższej klasie rozgrywkowej. Nie powinien być niespodzianką fakt, że taki pomysł wprowadzono w życie akurat w Anglii. Tam nie tylko tort do podziału z pieniędzmi z praw telewizyjnych jest największy, ale również dysproporcja pomiędzy Premier League i Championship jest najbardziej znacząca.

Zgodnie z obecnie obowiązującym kontraktem telewizyjnym spadkowicz z Premier League ma zapewnioną sumę 48 milionów funtów płatną przez kolejne cztery lata. Dwie pierwsze transze wynoszą po 16 milionów funtów, dwie kolejne po 8 milionów. Awansując do najwyższej klasy rozgrywkowej kluby nie mają wielkiego wyboru, jeżeli chcą mieć realne szanse na utrzymanie się w niej. Muszą zainwestować w nowych graczy, co powoduje zwiększone wydatki nie tylko na transfery, ale i na pensje. Gdy zatem po 12 miesiącach okazuje się, że te działania nie przyniosły skutku, klubom groziłoby występowanie w niższej lidze mając w budżecie wydatki z poziomu ekstraklasowego. 48 milionów funtów znacząco pomaga rozwiązać ten problem.

Są oczywiście przeciwnicy takiego rozwiązania. To głównie kluby z nPower Championship, którym w ostatnich latach nie udało się awansować szczebel wyżej i które zmuszone są rywalizować ze spadkowiczami z Premier League. Ci, dzięki „płatnościom spadochronowym” nie tylko nie muszą wyprzedawać zawodników, ale mogą nawet pozwolić sobie na wzmocnienia. Tak latem postąpiło np. Blackburn Rovers, które aż za 8 milionów funtów ściągnęło napastnika Jordana Rhodesa. Bez kapiącej z kranu z napisem „Premier League” gotówki taki transfer na pewno nie byłby możliwy.

W innych najlepszych ligach europejskich, a także w Polsce takie rozwiązanie nie funkcjonuje. Kluby z faktem spadku muszą sobie radzić na inne sposoby. Podpisywanie kontraktów, które są automatycznie rozwiązywane w przypadku degradacji. Zapisy w umowach zmniejszające automatycznie pensje w przypadku spadku. Czy też opieranie się w ekstraklasie głównie na piłkarzach wypożyczonych lub podpisujących jednoroczne kontrakty. To tylko niektóre z pomysłów stosowanych przez drużyny z Niemiec, Hiszpanii czy Francji.

Wojtek Malinowski

fot. East News

Czy możemy być zadowoleni, że podczas Euro 2012, według najbardziej optymistycznych szacunków, Polskę odwiedziło 600 tysięcy gości z zagranicy, którzy wydali u nas 900 milionów złotych? Biorąc pod uwagę, że bez tego zastrzyku pieniędzy nasza słabnąca gospodarka byłaby w jeszcze gorszym stanie, pewnie tak. Jednak jeśli porównać te dane z wynikami, jakie na polu turystyki sportowej osiąga Wielka Brytania, możemy raczej schować do kieszeni naszą dumę z finansowych rezultatów mistrzostw Europy.

Brytyjski urząd statystyczny ONS poinformował, że w 2011 roku niemal milion przyjezdnych oglądało na żywo mecze Premier League. Zagraniczni miłośnicy angielskiego futbolu zostawili tam 800 milionów funtów, czyli grubo ponad 4 miliardy złotych! Najliczniejszą grupę stanowili mieszkańcy sąsiedniej Irlandii, ale dziesiątki tysięcy przybyły też z Niemiec czy Hiszpanii. Co najważniejsze, liczba turystów, którzy wybierają się na Anfield lub Old Trafford rośnie. W porównaniu z 2010 rokiem był to wzrost aż o niemal 20%. Najczęściej wybierane były właśnie wspomniane stadiony Liverpoolu i Manchesteru United oraz obiekty czołowych drużyn w Londynie: Chelsea, Arsenalu i Tottenhamu. Brytyjski odpowiednik GUS wyraźnie zaznacza, że pieniądze, które wydali zagraniczni kibice piłkarscy wzmacniają gospodarkę.

Jednak futbol to nie wszystko. Turystów przyciągają również spotkania rugby i krykieta, wyścigi konne, tenis oraz turnieje golfowe, co poszerza grono krajów, z których wywodzą się goście. Dzięki tym wydarzeniom, na Wyspach Brytyjskich gotówkę zostawiają bogaci arabscy szejkowie (gonitwy), Australijczycy (krykiet), Amerykanie (golf) czy Francuzi (rugby). W sumie w 2011 roku imprezy sportowe w Zjednoczonym Królestwie obserwowało z trybun milion 300 tysięcy zagranicznych widzów. Zysk gospodarzy z tego tytułu wyniósł miliard 100 milionów funtów. Jest to prawie 6 miliardów złotych, a więc sześciokrotność tego, co Polsce przyniosło Euro 2012. Tę kwotę należy co najmniej podwoić, jeśli dodamy do niej wydatki poniesione przez przyjezdnych, którzy zdecydowali się uprawiać sport w Wielkiej Brytanii. Urząd statystyczny w Londynie ocenia całkowity wkład turystyki sportowej w gospodarkę na 2 miliardy 300 milionów funtów rocznie.

Tak oszałamiające liczby nie biorą się z nikąd. To, że Premier League jest jednym z głównych „towarów eksportowych” Anglii, znanym na całym świecie, wynika z długoletniej, mądrej i konsekwentnej polityki promocyjnej. W 2008 roku władze ligi rozpoczęły współpracę z brytyjską organizacją turystyczną VisitBritain. Ruszyła kampania reklamowa skierowana głównie do dużych rynków turystyki sportowej, takich jak USA i Norwegia. Zaangażowały się kluby oraz piłkarze. W spocie wystąpił m.in. bramkarz amerykańskiej reprezentacji i Evertonu Tim Howard. Efekt jest taki, że 40% obcokrajowców pojawiających się na angielskich stadionach deklaruje chęć obejrzenia meczu piłki nożnej jak główny powód wizyty w tym kraju. Akcja promocyjna miała też pozytywny wpływ na brytyjskich fanów sportu.

Turyści-kibice są tym cenniejsi, że wydają o 26% więcej pieniędzy niż zwykły turysta. W dodatku, przyjeżdżają również poza szczytem sezonu, gdy hotele czy restauracje mają słabszy okres. Warto pamiętać, że powyższe dane dotyczą roku 2011, czyli przed igrzyskami w Londynie. Ciekawe, ile brytyjska gospodarka zyska w tym roku. A przecież w ciągu kilku najbliższych lat Brytyjczycy zorganizują m.in. Puchar Świata w rugby, mistrzostwa świata krykiecistów, turniej o Puchar Rydera i lekkoatletyczne mistrzostwa świata.

Adam Dutlinger